![](images/articles/2024_06/26881/big_103327.png)
Möminlər üçün üç "Vəlinin" təyin edildiyi ayə
221
"Maidə" surəsinin 55-ci ayəsində deyilir ki, sizin vəliniz ancaq “Allah” və "Allahın Rəsulu (s)" və "iman gətirib rüku halında zəkat verənlər"dir. Sual olunur, bu spesifikasiya ümumi qaydadır, yoxsa bunu edən bir fərdi göstərir?
Hicri 10-cu ildə, yəni Həzrət Peyğəmbər (s) həcc etmək üçün Məkkəyə getdiyi ildə bir ayə nazil oldu və buyurdu: “Həqiqətən sizin başçınız və işlərinizin ixtiyar sahibi yalnız Allah, Onun peyğəmbəri və iman gətirənlər – namaz qılıb rüku halında zəkat verən kəslərdir. (Hər iki məzhəb tərəfindən nəql edilmiş rəvayətlərə əsasən, cəm şəkildə buyurulan bu ayənin yeganə nümunəsi Əli əleyhis-salam və onun rüku halında üzük bağışlamasıdır)” (Maidə, 55). Allah bu ayədə deyir ki, sizin “vəliyyiniz” yalnız bu üç fərd olacaq. “İnnəmə” inhisarçılığı çatdırır ki, “bu var və bundan başqa bir şey yoxdur”, yəni bundan başqa bir şey yoxdur və şübhəsiz ki, sizin Vəliniz ancaq “Allah” və Allahın Rəsulu (s) və iman gətirənlər.
Bu ikisi aydındır, lakin “vəlləzinə amənu” bütün möminlərin vəli olduqlarını bildirirmi? Hamı qəyyumdursa, kim itaət edəndir? Bu, qətiyyən belə deyil və “Vəli” də möminlərdəndir, çünki bu məsələ digər ayələrdə də qeyd olunur: “Və de: İstədiyinizi edin ki, tezliklə əməlinizi Allah, Onun Peyğəmbəri və möminlər (əməllərinizin dünyadakı şahidləri) görəcəklər” (Tövbə, 105). Bu ayə həm də ümmətə şahidlik və nəzarət məqamına malik olan möminlərə işarə edir.
Ayənin davamında Uca Allah bu möminlərdən kimlərin nəzərdə tutulduğunu açıqlayır: “iman gətirənlər – namaz qılıb rüku halında zəkat verən kəslərdir” (Maidə, 55). Burada ortaya çıxan sual budur ki, bu spesifikasiya ümumi qaydadırmı? Bu o deməkdirmi ki, bunu edən və rüku namazında zəkat verən hər bir şəxs vəlilik məqamına çatar? Yoxsa bu xüsusiyyətlər bunu edənin vəsfləridir və müsəlmanlar onu tanıyır? Yəni ad vermək əvəzinə sözügedən şəxsin hər kəsin bildiyi təsvirini ifadə edir. Əgər bu ümumi qayda olsaydı, bəziləri bunu edərdi. İslam tarixində heç kəs bu şəkildə İmamətə çatmamışdır və hətta belə bir şey iddia etməmişdir.
Buna görə də bütün müsəlmanlar başa düşdülər ki, bu ayə bu hadisə barəsində baş verən şəxs haqqındadır, çünki rükuda zəkat vermək özlüyündə fəzilət deyildir. Hədislərdə və tarixdə deyirdilər ki, bir yoxsul məscidə girdi, amma heç kim ona əhəmiyyət vermədi. Yoxsul dedi: İlahi, şahid ol, mən sənin peyğəmbərinin məscidinə gəldim və heç kim mənə fikir vermədi və əliboş qaldım. Əmirəl-möminin Əli (ə) rükuda idi, bir işarə edib əlini uzatdı, yoxsul üzüyü götürüb getdi.
Təfsirçilər, "Vilayət" ayəsinin Əmirəl-möminin Əlinin (ə) kəramətində nazil olması məsələsində demək olar ki, həmfikirdirlər. Sünni alimlərindən Quşçi Hənəfi(1), Mir Seyid Şərif Cürcani(2) və Səadəddin Təftazani(3) bu ayənin Əli ibn Əbi Talib (ə) haqqında nazil olması barədə təfsirçilərin yekdil rəyinə işarə edirlər. Bu məzmunda çoxlu hədislər də mövcuddur, Nəsai “Camiul-Usul”da, İbn Kəsir “Təfsirül-Quranil-Əzim”də, Təbəri, Hakim Nişaburi, İbn Əsakər və Süyuti bu məzmunda çoxlu sayda səhabələrdən müxtəlif sənədlərlə rəvayətlər nəql edirlər. Bu sahədə icma iddiasına baxmayaraq, İbn Teymiyyə Hərrani və onun tələbəsi İbn Əl-Qaim kimi insanlar bu hədisləri rədd etmişlər.
1- QoşciŞərhi, Təcridul-Etiqad, səh 368.
2- Mir Seyid Şərif Cürcani, Şərhi-Məvaqif, cild 8, səh.
3- Əl-Taftazani, Şərhi-Məqasid, cild 5, səh.
mənbə: iqna
Xəbər lenti
Gürcüstanın cənubunda 4,1 maqnitudada zəlzələ olub
2024-09-07 10:10
Tiflis AB ilə danışıqlara başlaya bilməz
2024-09-06 18:58
İsraili İrandan həmişə qoruya bilmərik
2024-09-06 12:36
Qərb Gürcüstanın suverenliyini və maraqlarını müdafiə edən hakimiyyəti dəyişməyə çalışır
2024-09-06 12:24
İmam Rza (ə) və din ardıcılları ilə mübahisə
2024-09-06 10:57
Mobil telefonlar ürək xəstəlikləri riskinin artmasına səbəb olur
2024-09-06 10:54
Yaponiyada heyrətamiz xidmət: Yaşlı insanlar icarəyə verilirlər
2024-09-06 10:51
Gürcüstan parlamenti seçkiqabağı sonuncu dəfə sentyabrın 17-də toplaşacaq
2024-09-06 10:46
Nəcəfdə Peyğəmbərin (s) vəfatının ildönümünə 5 milyon zəvvar qatılıb
2024-09-05 13:38
Prezident seçki nəticələrini tanımayacaq!
2024-09-05 13:18
Gürcüstan DİN “Vahid Milli Hərəkat”ın iki üzvünü saxlayıb
2024-09-05 13:12
Almaniyada iki gürcü həbs edilib
2024-09-04 12:10
Polşalı turist şəlaləyə düşərək ölüb
2024-09-03 21:51
Qərb Gürcüstanda təxribata hazırlaşır
2024-09-03 19:32
Gürcüstanın parlament sədri uğurlu seçki münasibətilə Azərbaycanı təbrik edib
2024-09-03 19:28
Gürcüstan dövlət nişanlı sərnişin avtobusu Türkiyədə qəzaya düşdü - Yaralılar var
2024-09-03 19:23
3 sentyabr üçün xarici valyutanın rəsmi məzənnəsi
2024-09-03 17:59
Tbilisidə qəzaya düşmüş sərnişin qatarından insanlar təxliyyə edilir
2024-09-03 16:53
Sentyabrın 6 -dək gözlənilən hava proqnozu açıqlandı
2024-09-02 15:16
Gənc oğlanı boğaraq öldürən şəxslər saxlanılıb
2024-09-02 13:48
İrakli Kobaxidze Ermənistan müdafiə naziri ilə regional məsələləri müzakirə edib
2024-09-02 13:33
İlahi Sünnə Nədir?
2024-09-02 12:41
İki min qələmlə Qurani-Kərim yazan əfqan tələbə
2024-09-02 12:33
Kamçatkada helikopter qəzasında ölənlərin hamısının meyiti tapılıb
2024-09-02 12:26
Gürcüstanın Müdafiə Nazirliyi öz qan bankını yaradacaq
2024-09-02 12:04
İbrahim Rəisinin helikopterinin qəzaya uğramasının əsas səbəbi açıqlanıb
2024-09-02 11:53
İsraildə ən böyük etiraz aksiyası
2024-09-02 11:37
Ermənistan müdafiə naziri Gürcüstana rəsmi səfər edib
2024-09-01 21:10
Qəzzada ölənlərin sayı 41 minə çatıb
2024-09-01 21:06
Girov götürülmüş İsrail vətəndaşlarının cəsədləri tapıldı
2024-09-01 21:04
Gürcüstanda 27 partiya seçkidə iştirak edəcək
2024-09-01 21:01
Sentyabrın 1-dən Aİ ölkələrinə səyahət qaydalarında dəyişiklik olacaq
2024-09-01 20:55
İtaliyada oğurluq edən 20 yaşlı Gürcüstan vətəndaşı saxlanılıb
2024-09-01 16:46
Gürcüstan kilsənin Konstitusiyadakı statusunu gücləndirmək niyyətindədir
2024-09-01 13:33
Bir həftəyə öldürür, sağ qalmaq möcüzədir - Dünyanı qorxuya salan təhlükə
2024-08-31 18:22
Rukoti tunelində 5 avtomobil toqquşub
2024-08-31 18:13
Ağır yol qəzasında bir nəfər ölüb
2024-08-31 18:10
Tikilməkdə olan binanın birinci mərtəbəsi uçub
2024-08-31 18:08
Qərbin əsas müttəfiqi Rusiyanın təzyiqi altında çökür
2024-08-30 20:23
Həyat yoldaşını və iki nəfəri qətlə yetirməkdə şübhəli bilinən şəxs həbs olundu
2024-08-30 20:15
Digər İslam Dünyası xəbərləri: