İlahi imtahanlar, bəndələrin ölçü meyarı

22 Sentyabr 2022 - 06:44

141

Hər bir insan nə öyrəndiyini və ya imkanlarını bilmək üçün sınaqdan keçirilir və ya imtahan verir. Bu imtahan insanların öz başına buraxılmaması, daxili və xarici hallarını öyrənmələri üçündür. İndi bu imtahanlar Allah tərəfindən alınarsa, mütləq əhəmiyyətli bir imtahan olar.

İmtahana məruz qalmaq, insanın yaradılış məqsədlərindən biri sayılan ilahi sünnələrdəndir. İnsan hər zaman imtahana məruz qalır ki, halları və davranışları ölçülüb-biçilsin. Xüsusən də mömindirsə: “İnsanlar (möminlər) yalnız: “İman gətirdik!” - demələrilə onlardan əl çəkilib imtahan olunmayacaqlarınımı sanırlar?” (Ənkəbut, 2).

Ona görə də insanlar hər an ilahi imtahanı gözləməlidirlər. İlahi imtahanların alət və vasitələri də genişdir. Yaxşılıqlar və pisliklər, nemətlər və bəlalar və ətrafımızda mövcud olan və ya baş verən hər şey imtahana səbəb ola bilər. "(Dözüb-dözməyəcəyinizi, şükür edəcəyinizi, yaxud nankor olacağınızı) yoxlamaq məqsədilə Biz sizi şər və xeyirlə (xəstəlik, yoxsulluq, ehtiyac və sağlamlıq, var-dövlət və cah-calalla) imtahana çəkərik" (Ənbiya, 35). Bəla və müsibətlər imtahan olduğu kimi, Allahın gənclik və sağlamlıq, var-dövlət, gözəllik və övlad kimi nemətləri və yer üzündə olan hər şey bir imtahandır. İnsanları sınamaq üçün bir vasitədir: "Biz yer üzündə olanları onun (sakinləri) üçün (və ya onun özünə məxsus) bir zinət yaratdıq ki, onlardan hansının daha gözəl əməl sahibi olduğunu yoxlayıb ayırd edək" (Kəhf, 7).

İlahi imtahanlar ümumbəşəri bir ənənədir ki, konkret şəxs və ya qrupa xas deyil. Həqiqətdə, bütün insanlar imtahana məruz qalırlar. İlahi imtahanlarda ən mühüm məsələ imtahanın motivlərindən xəbərdar olmaqdır. Bu motivasiyalardan biri də insanlarda gizlənən məziyyət və bacarıqları müəyyən etməkdir: "Allah (bununla) sizin ürəklərinizdə olanları (səmimiyyət və ikiüzlülüyü) yoxlayıb aşkara çıxartsın və qəlblərinizdə olanları (niyyətlərinizi) təmizləsin. Allah ürəklərdə olanları biləndir!" (Ali-İmran, 154).

“Şübhə yoxdur ki, Allah ürəklərdə olanları (qəlblərin sirrini) biləndir!” cümləsi (Maidə, 7) göstərir ki, Allahın sınağından məqsəd həqiqətləri müəyyən etmək deyil. Məqsəd tərbiyə və insanların vücudunda olan potensialları ortaya çıxartmaqdır.

İnsan təcrübələri üçün ikinci motivasiya mükafat və cəzaların miqyasıdır. Təkcə daxili keyfiyyətlərə sahib olmaq mükafat və ya cəzaya səbəb ola bilməz. Həqiqətdə, bu xüsusiyyətlər insanın davranışı və fəaliyyəti ilə üzə çıxır. Bunun özü də Allahın imtahanının motivlərindən biridir. Necə ki, İmam Əli (ə) buyurur: "Allah insanı özündən daha yaxşı tanıyır, lakin mükafat və cəza meyarlarının aşkar olması üçün onları imtahana çəkəcək” (Nəhcül-bəlağə, Hikmət 93).

Üçüncü motivi yaxşını pisdən ayırmaq kimi qəbul etmək olar. Çünki bütün insanların özlərini mömin kimi tanıdığı bir cəmiyyətdə həqiqi möminləri müəyyən etməyin ən yaxşı yolu ilahi imtahanlardır: "Allah pisi yaxşıdan (münafiqi mömindən) ayırmaq üçün möminləri sizin (indi) olduğunuz vəziyyətdə qoyan deyildir" (Ali-İmran, 179).

* Mərcə-təqlid Cəfər Sübhaninin "Mənşur Cavid" kitabından götürülmüşdür.


mənbə: iqna

Xəbər lenti

Təzyiqi salır, böyrəkləri təmizləyir, immuniteti möhkəmləndirir
2022-10-01 23:06

Fransa Ukraynaya “Sezar” özüyeriyən artilleriya qurğuları verəcək
2022-10-01 22:56

Krımda GÜCLÜ PARTLAYIŞ: Belbek aerodromunda yanğın başladı - VİDEO
2022-10-01 22:48

Saakaşvilini buna görə cəzalandırırlar - Meliya
2022-10-01 20:28

Bu gündən ABŞ-ın Ukrayna üçün tətbiq etdiyi lend-liz qanunu qüvvəyə minib
2022-10-01 17:42

Ukrayna hərbçiləri Liman şəhərini və daha 5 yaşayış məntəqəsini azad edib
2022-10-01 15:07

Avrozonada inflyasiya rekord həddə çatdı
2022-10-01 13:35

Duanın təsir və faydaları
2022-10-01 13:20

“De-fakto, artıq NATO-da yol qət etmişdik
2022-10-01 12:06

Paytaxtda “Tbilisoba” qeyd olunur
2022-10-01 11:59

Kadırov Putinin çıxışı zamanı ağladı - VİDEO
2022-09-30 22:57

NATO: Qapımız Ukraynaya açıqdır, amma...
2022-09-30 22:38

Zelenski Ukraynanın NATO-ya üzvlüyünün sürətləndirilməsi ilə bağlı ərizəni imzalayıb
2022-09-30 22:33

1 oktyabr üçün xarici valyutanın rəsmi məzənnəsi
2022-09-30 22:16

Dünyanın ən hündür külək turbini təqdim edildi
2022-09-30 19:50

III Çarlzın şəfərinə yeni sikkələr buraxıldı
2022-09-30 19:41

Acun İlıcalının klubu baş məşqçi ilə yollarını ayırdı
2022-09-30 19:36

“Şimal axını”nda partlayışlar sualtı dronlarla həyata keçirilib? - VİDEO
2022-09-30 19:32

Ukraynanın dörd separatçı bölgəsinin Rusiyaya birləşdirilməsi barədə sazişlər imzalanıb
2022-09-30 19:28

Daraxvelidze: "Ağıllı kameralar” xarici nömrələri aşkarlayır, lakin cərimə yaşayış ünvanına göndərilməlidir"
2022-09-30 19:24

Hökumət bu şəxslərin maaşlarını artırmağı planlaşdırır
2022-09-30 19:18

Kostava 68 ünvanında yerləşən İctimai Yayımçının binası satıldı
2022-09-30 19:02

Gürcüstan DİN ölkəyə gələn Rusiya vətəndaşlarının sayının azaldığını bildirir
2022-09-30 15:23

Gürcüstanda pensiyalar artırılır
2022-09-30 14:55

Rus ordusu bu şəhərdə mühasirəyə düşdü
2022-09-30 13:03

Əfqanıstanda məktəbə hücum: 32 ölü, 40 yaralı
2022-09-30 11:16

Hindistanda xəstənin mədəsindən 63 qaşıq çıxdı
2022-09-30 10:18

Ruhani Abgül Süleymanov azadlığa çıxıb
2022-09-30 10:02

Üzən mini-şəhər layihəsi hazırlanır
2022-09-30 10:00

Müğənni Rəhim Rəhimlinin ölüm səbəbi açıqlanıb-VİDEO
2022-09-30 09:56

Finlandiya Rusiya ilə sərhədi bağlayıb
2022-09-30 09:49

Putindən qismən səfərbərliklə bağlı növbəti tapşırıq
2022-09-30 09:47

Putin Ərdoğanla söhbətində bu terror aktından danışdı
2022-09-30 09:43

Putin Zaporojye və Xersonun müstəqilliyini tanıdı
2022-09-30 09:39

30 sentyabr üçün xarici valyutanın rəsmi məzənnəsi
2022-09-29 20:04

Şimali Osetiyaya avtomobillərin girişi MƏHDUDLAŞDIRILDI
2022-09-29 18:43

Putin bu torpaqları Rusiyaya sabah birləşdirəcək
2022-09-29 18:31

Bayden ölmüş vəkilə “səsləndi”: Ceki, burdasan? - Video
2022-09-29 18:22

Rusiyadan qaçanların sayı döyüşənlərdən çoxdur
2022-09-29 13:28

Alimlər Ayda dinozavrları öldürən asteroidin izlərini tapıblar
2022-09-29 12:09


Digər İslam Dünyası xəbərləri:

Duanın təsir və faydaları

48

Hz. Peyğəmbərin (s) göz yaşları

89

Quranda mələklərin xüsusiyyətləri

87

Asanlıq vəd edən çətinliklər

81

Allahın haqqı nədir?

115

Bir ovuc torpağın sehri

191

Bu gün Ərbəindir

115